Keuring van hijsmiddelen: wat moet en wat kun je zelf doen?
Hijsmiddelen zijn arbeidsmiddelen die aan slijtage onderhevig zijn. Daarom schrijft de wetgeving controle voor. De regels verschillen per land en per soort toestel. Dit artikel geeft een overzicht van de principes. Het is geen juridisch advies: de precieze verplichting hangt af van je toestel, je sector en je risicoanalyse.
Drie niveaus van controle
- Visuele controle voor elk gebruik. Dat doe je zelf: kijk of niets beschadigd is, het label leesbaar is en het hijsmiddel niet vervormd is.
- Periodieke keuring door een bekwame of deskundige persoon. Dit gebeurt op vaste momenten, en wordt vastgelegd.
- Keuring na een bijzondere gebeurtenis. Bijvoorbeeld na een ongeval, een overbelasting, een wijziging of een lange periode waarin het middel niet gebruikt werd.
Regels in België
Alle arbeidsmiddelen die een last hijsen of heffen, ook over kleine hoogtes, vallen onder Boek IV van de Codex over het welzijn op het werk. Volgens artikel IV.2-14 van die Codex moeten arbeidsmiddelen die aan slijtage onderhevig zijn, periodiek door een bekwame persoon gekeurd worden. In het algemeen bepaalt de werkgever hoe vaak dat gebeurt en wie de bekwame persoon is.
Voor bepaalde hefwerktuigen legt de wetgeving zelf de frequentie en de keurder vast. Zo moeten sommige toestellen gecontroleerd worden door een externe dienst voor technische controles op de werkplaats (EDTC). Welke toestellen onder die regel vallen, zoek je op in het Algemeen Reglement voor de Arbeidsbescherming (ARAB), artikels 267, 280 en 281.
Regels in Nederland
Artikel 7.4a van het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht keuringen van arbeidsmiddelen op drie momenten:
- vóór het eerste gebruik, als de veiligheid van de installatie afhangt;
- periodiek, zo dikwijls als nodig is om de goede staat te waarborgen: een vaste frequentie schrijft het artikel niet voor;
- na bijzondere gebeurtenissen, zoals een ongeval, een wijziging of lange buitengebruikstelling.
De keuring moet uitgevoerd worden door een deskundige, en de schriftelijke bewijsstukken moeten op de arbeidsplaats aanwezig zijn. Voor hijs- en hefgereedschap geldt de periodieke keuringsplicht van artikel 7.4a niet, omdat daarvoor een eigen artikel geldt (artikel 7.20). Lees dat artikel na voor jouw situatie.
Wat is "bekwaam" of "deskundig"?
Iemand die de kennis en de ervaring heeft om de toestand van het hijsmiddel te beoordelen, de norm en de afkeurcriteria kent, en weet wat hij doet. Dat kan een interne bekwame persoon zijn, of een externe keuringsinstelling.
Wat doen veel bedrijven in de praktijk?
Veel fabrikanten en veiligheidsfactsheets adviseren een inspectie door een deskundige minstens één keer per jaar, afhankelijk van hoe intensief het middel gebruikt wordt. Bij zwaar of dagelijks gebruik is vaker nodig. Hou per hijsmiddel een register bij met:
- de identificatie of het serienummer;
- de datum en het resultaat van elke controle;
- opmerkingen of afkeuringen;
- wie het gekeurd heeft.
Wat kun je zelf doen?
- Voor elk gebruik: kijk naar het hijsmiddel en lees het label.
- Hou hijsmaterialen schoon, droog en uit het zonlicht.
- Leg hijsmiddelen met schade apart en gebruik ze niet meer.
- Noteer wanneer iets gecontroleerd is.
Wanneer moet je niet wachten op de volgende keuring?
Controleer meteen als een hijsmiddel is overbelast, vallen heeft meegemaakt, aan hitte of chemicaliën is blootgesteld of zichtbaar beschadigd is. Dat is ook een bijzondere gebeurtenis in de zin van de regelgeving.
Twijfel je welke regel op jouw situatie van toepassing is?
Vraag het aan je interne preventieadviseur, een externe dienst voor technische controles of een erkende keuringsinstelling. Zij kennen de regels voor jouw toestel en sector.
Keuring laten regelen via Hijspunt
- In België: Hijspunt werkt samen met een Belgische partner die al je hijsmiddelen kan keuren. Wij regelen dat voor je.
- In Nederland: Hijspunt komt ter plaatse langs. Wij hebben een deskundig persoon die de keuring uitvoert.
Wil je weten wat er voor jouw hijsmiddelen nodig is, of een keuring aanvragen? Stuur een bericht naar info@hijspunt.be of gebruik het contactformulier op deze website. Vermeld het land, het soort hijsmiddelen en ongeveer hoeveel stuks het zijn.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn hijsbanden laten keuren?
Hijsbanden zijn hijsmiddelen die aan slijtage onderhevig zijn. Ze moeten dus periodiek gecontroleerd worden door een bekwame of deskundige persoon, naast de controle voor elk gebruik.
Hoe vaak moet een keuring gebeuren?
De wet legt voor de meeste hijsmiddelen geen vaste frequentie op. Veel fabrikanten adviseren minstens één keer per jaar. Bij intensief gebruik vaker. Bij twijfel vraag je het aan je preventieadviseur of een keuringsinstelling.
Wie mag keuren?
Een bekwame persoon (België) of een deskundige (Nederland). Dat is iemand die de kennis en de ervaring heeft om de toestand te beoordelen. Dat kan intern zijn of een externe instelling.
Moet ik de keuring bewaren?
Ja. Houd een register bij met het hijsmiddel, de datum, het resultaat en wie gekeurd heeft. In Nederland moet dat schriftelijk op de arbeidsplaats aanwezig zijn.
Wat als mijn hijsmiddel beschadigd is?
Gebruik het niet meer. Laat het controleren door een deskundige, of vervang het.
Kan Hijspunt mijn hijsmiddelen laten keuren?
Ja. In België werken wij samen met een partner die alles kan keuren. In Nederland komen wij ter plaatse langs met een deskundig persoon.
Advies nodig?
Wil je een keuring aanvragen of weten wat voor jouw situatie nodig is?
- E-mail: info@hijspunt.be
- Telefoon of WhatsApp: +32 495 04 53 82
Bronnen
- FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: Hijsen en heffen (werk.belgie.be)
- Arbeidsomstandighedenbesluit, artikel 7.4a (Keuringen)
- Volandis, toolbox-factsheet hijsbanden
Wil je weten wanneer je een hijsband zelf moet afkeuren? Lees Wanneer moet je een hijsband afkeuren?